ŞTAKE…ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ…
Του Σιάρπελ Ι. Φραγκίσκου
Aşka maniştak kúlitna, lli-zman ta zcar kunna,
ta kunna l-δeca teirín, χost illi-skak, tvalχχar χefkín,
u l-nes kanyacitunna…
Mpla χarka, u mpla fazca, kuantír tvalχχar χok-taχt,
kuannilcap malli rfakna, u kanyintlu ll-uját şatna,
ma farχa, u ma taχk…
Kuannilcap mappa, u χostó, karácolo, lukkuθkya,
u tşakkilues, peχtes pfik, u kkiu-kkiu, u linkrí,
jartuşe, intsanuθkya…
Manniştak il-payt tell-eχilna, ta jina fi l-cişe,
aχχóst o ta ntrabbayna, ta χkayna u mpşayna,
kuannakol χops u krişe…
Kan kullu l-payt mplan min χabb, u kullon kanisácana,
u aşka mi ta kan zcir, aşka cişna, fitte-χtir,
fi palinna, ta mácana…
Mpşan ill-eχilna, aşka tankúl, u aşka tannişkuron,
mpşan eχte cişe mntaynín, u aşka ma pkyaχtcu lli-snin, ya cayşín ya maytín, Rabbi teinturon…
Mil papputatna lina χtir, tanfík, kanivassuna,
kanliχon il-χarka şaytna, u kanisallu mpşáninna,
ma farχa, kanyintruna…
U fi l-matrás ta kuanrúχ, slavát mpşan tannitcallem,
u l-Χatjiruso, l-kalurkés, l-Kasapi, ksus, l-Yalluri, nke,
kanlina mpşan mcallem…
Lli-knise χost il-maytán, ta aşka truk θkaddisna,
u apel tanrúχ sop il-matrás, kuantsacet saχχar fi l-kiddás,
l-kassís kanisallinna…
Kuannismaca allik lli-psalmús, kuantsalli, kuannifraχ,
caták, milli zman lli-Mpsiχ kancíş, má kuancaref, ma kuanχíss,
u kálipna kanyiftaχ…
Ll-cayát, ta kanyintχawşu, kullon fi l-kaθa payt,
l-Cit Mileti, l-Cit illi-Γpir, l-Marfca u kaθa tşarta pir,
u cişton kant izayt……
Kanyaklu u kanyíşirpu, nes u nesfán ma farχa,
kanycannu u kanyíriksu, milli-kkef, χtir kanyísikru,
min nussuχχar ost il-saχχar…
Χost illi-zman tel-marfca, mal-maskes kanyintlapsu,
u kan il-malek Meraklí, isfet miχχók ost taχt, u pfik,
men innen kanifatşu…
L-carás, fi l-δeca şaytna, eχte jumca kanikamlu,
mil-Χadd kanyiptu l-tapχát, u ost il-Sift, χost illi-skak,
kanyírksu, kanycannu…
L-neşpéries ta kanyaχtmu, saχχar, lli-χkali şaton,
mal-nite, ost taδpán il-şimps, manfikon, paca kankán imps,
χok illi-traχtor şaton…
L-racyán ma l-şark, χost illi-trup, kintamon il-kopáy,
lli-klep teintru, jump tekáf, u mal matsukka fi lli-χtaf,
kanyimisku lli-χkali…
L-moe tel-cayn şaytna, kuannişrap u kant casel,
u l-sayf, rajcín mil-paχr, kuannijri teχte χost il-χarr,
aχχóst, kuannitcassel…
L-vata tel-δeca şaytna, min kullon ta kanfia,
şitvie, sayf u aş zman kan, l-χusn tela, kullu kanipán,
ta Rabbi kal teatia…
Lli-χsat, u l-tars, u l-zaytún, l-χarrúp u ll-oχar kullon,
aşka tácap ta kuantjórr, ma kuannifraχ, u aş kan zor,
manfikon, u mankulon…
Mpşan il-paχr tel-δeca, aş tankúl, χiδnitna u parritna,
kuancótt il-sayf, χost il-χarr, u eχen-eχen, χχar ma lli-χχar,
na pleumen tcallimna…
U l-kafenees, ta mplanín, kanu mil-nes, manfikon,
mal varak ta kantaχtca l-saca, mal kunuşma, u l-şirp paca,
ma l-taχk u l-farχa şaiton…
L-nes, ta katcu mnanaχóst, manniştak, eχen-eχen,
kullon, ma l-yira, aşka tu, u l-δeca, χajra-χajra pnu,
má mannintsi şiveχen…
Nes ta cişu ll-aδi ll-art, u kkyar má kanifatşu,
ta kant il-χarka şayton, lli-ştara tel-δeca, ma allik pkyon,
χarpu, raχu, u straχu…!
U ost ta pkyaχtca lli-zman, manχisson, mannismaχχon,
ftainna enne jumpinna, u naχni, tell-alok, kúlitna,
ma ştake, mannimpşi χalfon…!
Şarpel I. Frankisku
26/01/2026
ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ…
Πόσο νοσταλγούμε όλοι μας, τον καιρό που είμασταν μικροί,
που γυρίζαμε στο χωριό, μέσα στα σοκάκια, ολημερίς ξυπόλητοι,
και ο κόσμος μας φώναζε…
Χωρίς έγνοια, χωρίς φόβο, γυρίζαμε όλη μέρα πάνω-κάτω,
παίζαμε με τους φίλους μας, και γέμιζαν τα μούτρα μας,
με χαρά και γέλιο…
Παίζαμε ποδόσφαιρο, κρυφτό, σαλίγκαρο, λακκάκια,
βώλους, παίχτες θυμάμαι, κλέφτες και αστυνόμους, και λιγκρί,
νεροπόλεμο, ανθρωπάκια…
Νοσταλγούμε το πατρικό μας σπίτι, που ήρθαμε στη ζωή,
εκεί είναι που μεγαλώσαμε, μιλήσαμε και περπατήσαμε,
τρώγαμε ψωμί και μυζήθρα…
Ήταν γεμάτο από αγάπη το σπίτι, και μας χωρούσε όλους,
και όσο μικρό και να ήταν, όσα ζήσαμε λίγο-πολύ,
τα κρατάμε στο μυαλό μας…
Για τους γονείς μας, πόσα να πούμε, και πόσο να τους ευχαριστήσουμε,
θα είμαστε μια ζωή υπόχρεοι, και όσο περνούν τα χρόνια, είτε ζωντανοί, είτε νεκροί,
ο Θεός να τους προσέχει…
Από τους παππούδες μας, έχουμε πολλά να θυμόμαστε, μας συμβούλευαν, είχαν την έγνοια μας, και προσεύχονταν για μας,
με χαρά, μας φρόντιζαν…
Και στο σχολείο που πηγαίναμε, για να μάθουμε γράμματα,
τον Χατζηρούσο, τις καλόγριες, τον Κασάπη, ιερείς, και τον Γιαλλούρη, ναι, είχαμε για δάσκαλο…
Η εκκλησία, μέσα στην πλατεία, που πόσες φορές λειτουργηθήκαμε,
και πριν να πάμε στο σχολείο, βοηθούσαμε νωρίς το πρωί στην λειτουργία,
ο ιερέας μας ευλογούσε…
Ακούγαμε εκείνους τους ψαλμούς, προσευχόμαστε και χαιρόμαστε,
παλιοί, από τον καιρό του Χριστού, δεν καταλαβαίναμε, αλλά νιώθαμε,
και η καρδιά μας άνοιγε…
Τις γιορτές, που μαζεύονταν, όλοι σε κάθε σπίτι,
τα Χριστούγεννα, το Πάσχα, την Σαρακοστή, και κάθε τόσο,
και η ζωή τους, ήταν ήρεμη…
Τρώγανε και πίνανε, άντρες και γυναίκες με χαρά,
τραγουδούσανε και χορεύανε, από το κέφι, πολλοί μεθούσανε,
από το μεσημέρι μέχρι την αυγή…
Την περίοδο της Σαρακοστής, ντύνονταν με τις μάσκες,
και ήταν βασιλιάς ο Μερακλής, μαύρος από πάνω ως κάτω, και θυμάμαι,
έψαχναν να βρουν ποιοι είναι…
Οι γάμοι στο χωριό μας, κρατούσαν μια βδομάδα,
από την Κυριακή ξεκινούσαν το μαγείρεμα, και μέχρι το Σάββατο, μέσα στους δρόμους,
χόρευαν, τραγουδούσαν…
Οι γεωργοί που δούλευαν, χαράματα, τα χωράφια τους,
με τη νοτιά, μέχρι να φανεί ο ήλιος, τους θυμόμαστε, λες και ήταν χθες,
πάνω στα τρακτέρ τους…
Οι βοσκοί με το χάραμα, μέσα στους δρόμους, μπροστά τους το κοπάδι,
οι σκύλοι να προσέχουν, να μείνει κοντά, και με τη μαγκούρα στους ώμους, έπιαναν τα χωράφια…
Το νερό της βρύσης μας, πίναμε και ήταν μέλι,
και το καλοκαίρι, επιστρέφοντας από τη θάλασσα, τρέχαμε γρήγορα μες τη ζέστη,
εκεί, να ξεπλυθούμε…
Στον κάμπο του χωριού μας, από όλα υπήρχαν
χειμώνα, καλοκαίρι, και ότι καιρός ήταν, η ομορφιά του όλη φαινόταν,
που ο Θεός είπε να του δώσει…
Το θέρος, και το αλώνισμα, οι ελιές, τα χαρούπια και όλα τα άλλα,
όσο κόπο και να τραβούσαμε, αλλά χαιρόμασταν, κι ας ήταν δύσκολο,
τα θυμόμαστε, και τα λέμε…
Για τη θάλασσα του χωριού, τι να πούμε, μας αγκάλιασε και μας δρόσισε,
βουτούσαμε το καλοκαίρι, μέσα στη ζέστη, και ένας-ένας, μέρα με τη μέρα, μάθαμε να κολυμπάμε…
Και τους καφενέδες, που ήταν γεμάτοι με κόσμο, τους θυμόμαστε,
με τα χαρτιά περνούσε η ώρα, με την κουβέντα, και το ποτό ακόμα,
με το γέλιο και τη χαρά τους…
Τους ανθρώπους που πέρασαν από εδώ, νοσταλγούμε, έναν-έναν,
όλους, με τη σειρά, πόσα έδωσαν, και το χωριό έχτισαν πέτρα-πέτρα,
δεν ξεχνούμε κανένα…
Και όσο περνά ο καιρός, τους νιώθουμε, τους ακούμε,
νομίζουμε, είναι δίπλα μας, κι εμείς οι σημερινοί, όλοι μας,
με νοσταλγία, περπατούμε στα χνάρια τους…
Σιάρπελ Ι. Φραγκίσκου
26/01/2026
